Świnoujście - Turystyka rowerowa.

Wycieczki rowerowe.

Uprawianie turystyki rowerowej jest wspaniałym sposobem nie tylko na aktywne spędzanie czasu podczas urlopu, ale również daje sposobność do zwiedzania różnych zakątków bez ograniczeń transportu publicznego oraz jest swoistą alternatywą na mniej sprzyjającą aurę. To właśnie tutaj, w mieście rozsianym po wyspach oraz mającym specyficzne transgraniczne połączenie ma to szczególne znaczenie i otwiera szerokie możliwości przemieszczania się tym środkiem transportu.

Władze miasta Świnoujścia mając powyższe na uwadze oraz wspierając rozwój turystyki rowerowej oddały do dyspozycji cyklistów największą ilość ścieżek dostosowanych dla dwukołowców w Polsce.

Mają one łączną długość ponad 110 km, są oznakowane i zaopatrzone w wiaty oraz miejsca do pozostawienia rowerów. Doskonale rozwinięta sieć szlaków rowerowych pozwala na zwiedzanie samego miasta i okolicznych atrakcji krajoznawczych gdzie odległości z jednego krańca wyspy Uznam na drugi nie przekraczają 50 km.

Stworzono nie tylko możliwość bezpiecznego i szybkiego dotarcia do interesujących nas miejsc w Świnoujściu ale również ścieżkami na promenadzie połączono kurort z cesarską trójką. Jadąc trasami prowadzącymi wzdłuż najdłuższego w Europie bulwaru nadmorskiego liczącego aż 12 km dotrzemy kolejno do Ahlbeck’u, Heringsdorf’u i Bansin.

Główne szlaki rowerowe.

Generalnie na wyspie Uznam wyróżnia się następujące podstawowe trasy rowerowe, które poza wytyczonymi ścieżkami dla dwukołowców przebiegają przez obszary zabudowane i tereny leśne:

1.      Zielona – międzynarodowy okrężny szlak R10 wokół basenu morza bałtyckiego tzw. „Nadmorski Szlak Hanzeatycki” przebiegający przez tereny województw: zachodniopomorskiego, pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Rozpoczyna się od Ahlbecku i po przekroczeniu granicy na terenie Świnoujścia prowadząc przez Dzielnicę Nadmorską do Stawy Młyny, Fortu Zachodniego, Fortu Anioła poprzez Park Zdrojowy do Muzeum Rybołówstwa Morskiego kontynuując trasę po stronie wyspy Wolin do Fortu Gerharda i latarni morskiej, a następnie na falochron wschodni i do betonowego bunkra centrali artyleryjskiej zwanego „Dzwonem” na terenie Nadleśnictwa Międzyzdroje. W całości szlak ma odległość aż 7930 km i obejmuje ścieżki rowerowe na obszarach krajów Niemiec, Polski, Danii, Szwecji, Finlandii, Rosji, Estonii, Łotwy i Litwy. W aglomeracji świnoujskiej, na odcinkach poza miastem oraz wzdłuż nadbrzeża wyspy Wolin łącząc się z Międzyzdrojami i dalej Dziwnowem trasa przejazdu liczy sobie 23 km ;

2.      Niebieska – międzynarodowy okrężny szlak R66 „Wokół Zalewu Szczecińskiego” poprowadzony terenami położonymi nad ujściowym odcinkiem Odry oraz w Puszczy Wkrzańskiej i Puszczy Goleniowskiej. Trasa ze Świnoujścia od ul.Wojska Polskiego wiedzie ul. Nowokarsiborską do przeprawy obsługiwanej przez promy „Karsibór”, dalej na terenie wyspy Wolin drogą krajową nr 93 aż do Przytoru, przecinając trakt leśny wzdłuż Międzyzdrojów nad urokliwe Jeziorko Turkusowe i ciągnie się do miasta Wolin. Na tym odcinku szlak ma ok. 20 km natomiast na całej swojej długości 260 km przez niemiecką Meklemburgię-Pomorze Przednie i województwo zachodniopomorskie. Na wyspie Uznam po stronie zachodnich sąsiadów trasa przebiega przez Ueckermünde, Anklam, Usedom, Ahlbeck i wzgórze Golm, a na terytorium Polski m.in. przez Szczecin, Jasienicę, Nowe Warpno, Świnoujście, Międzyzdroje, Zalesie, Wapnicę, Wolin, Stepnicę, Goleniów do Lubczyny i z powrotem do Szczecina-Dąbia;

3.      Czerwona – „Świdny Las” to szlak wiodący na południowo-zachodni kraniec wyspy Uznam, a następnie w kierunku falochronów Kanału Piastowskiego. Trasa rozciąga się na odległości ok. 28 km, od zbiegu ulic Grunwaldzkiej i Nowokarsiborskiej wiedzie wzdłuż kanału przecinając rezerwat „Karsiborskie Paprocie” do toru wodnego, a konkretnie jego zachodniej bramy;

4.      „Dookoła wyspy Karsibór” – szlak otwiera ścieżka od nadbrzeża przeprawy promowej do nowego mostu z 2012 roku nad Starą Świną łączącego wyspy Wolin z Karsibór prowadząc dalej do głównych atrakcji turystycznych począwszy od basenu U-Bootów poprzez falochron wschodni bramy torowej Kanału Piastowskiego do Filialnego Kościoła NiepokalanegoPoczęcia NMP z XV/XVI w., następnie przenosząc się na kolejna wyspę Karsiborską Kępę trasą do rezerwatu ptaków chronionych i dalej powracając na Karsibór do zabytkowego poniemieckiego cmentarza ewangelickiego oraz na koniec do pomnika lotników RAF. Odległość trasy szacowana jest na ok. 21 km.

Feininger Tour.

Dodatkowe możliwości dla rowerzystów otwiera również wytyczony szlak rowerowy śladami Lyonela Feiningera, który upodobał sobie ten środek lokomocji. To nie tylko trasa spinająca Świnoujście z miejscowościami po stronie zachodnich sąsiadów ale przede wszystkim szlak podążający drogami życia i twórczej pracy uznanego amerykańskiego malarza, grafika i karykaturzysty pochodzenia niemieckiego.
Feiningera fascynują pejzaże dziewiczej przyrody „wyspy Słońca”, portrety ludzi oraz obiekty architektoniczne m.in. holenderski wiatrak i kościół Świętego Piotra z kamienia polnego w Benz, które uwiecznia w szerokiej gamie technik.

To właśnie tutaj nieopodal protestanckiej świątyni na ulicy umieszczono tablicę z numerem „1” rozpoczynającą szlak jego imienia. Sam pomysł stworzenia trasy narodził się w setną rocznicę przybycia artysty na wyspę tj. 17 maja 1908 roku. Ponad 101 lat później, a dokładnie 23 maja 2009 roku miała miejsce inauguracja trasy, w trakcie której odbył się koncert organowy w obiekcie sakralnym, jak również prelekcja na temat dokonań artystycznych Lyonela Feiningera.

Dzisiaj szlak liczy ponad 50 kilometrów wiodąc od Benz  przez kolejne miejsca gdzie powstawały szkice i akwarele odzwierciedlające dawną architekturę uznamską. Od numeru 1 całość trasy przebiega dalej przez Neppermin - Balm - Mellenthin – Neppermin - Benz - Sallenthin - Bansin - Heringsdorf - Ahlbeck - Świnoujście - Kamminke - Garz - Zirchow - Korswandt - Goethen - Sallenthin i z powrotem do Benz. Kształtem można ją przyrównać do graficznego znaku nieskończoności (czyli ∞) zawierającego dwie pętle objazdowe lub też do skrzydeł motyla stąd trasę rowerową określono mianem "Papileo".

Cały szlak jest podwójnie oznakowany, z jednej strony są to kamienne płyty chodnikowe sygnowane w okrągłej wykonanej z brązu wewnętrznej części numerem i nazwą stacji oraz wskazaniem kierunku do obiektu, z drugiej są to przytwierdzone do stojących słupów tablice informacyjne - strzałki z napisem FEININGER-TOUR.
W Świnoujściu stacje szlaku znajdując się przy symbolu miasta Stawa Młyny, obok dawnego ratusza a obecnie gmachu Muzeum Rybołówstwa Morskiego oraz przy przystani rybackiej.

Wypożyczalnie rowerów.

Świnoujście jest dobrze przygotowane do przyjęcia dużej liczby cyklistów posiadając parę prywatnych wypożyczalni rowerów z nowym sprzętem o wysokim standardzie z opcją dokupienia wyposażenia dodatkowego. Są to m.in. GINO na ul. Żeromskiego, Konik na ul. Chrobrego, wypożyczalnia na ul. Słowackiego przy Poczcie oraz przy Domu Wczasowym  „Arka”na ul. Siemiradzkiego.


W kurorcie dużą konkurencją dla rodzimych wypożyczalni jest niemiecka firma świadcząca usługi najmu dwukółek w zakresie międzynarodowym.
Dlaczego często klienci korzystają z jej usług ?
Ponieważ działa w sposób bardzo elastyczny, dostosowany do wymagań użytkowników oraz przekazuje do dyspozycji cyklistów wysokiej klasy rowery codziennie serwisowane.


Ponadto co jest chyba najbardziej istotne to możliwość wynajęcia pojazdu w jednym punkcie, a oddania go w innym należącym do sieci UsedomRad na terenie całej wyspy Uznam.
Poza tym wyruszając na dłuższą ekspedycję wykorzystujemy rower na dojazd, po dotarciu na miejsce oddajemy do stacji, a następnie po spędzeniu paru godzin i zwiedzeniu okolicy lub danych obiektów możemy ponownie wypożyczyć rower w zupełnie innym mieście udając się nim w drogę powrotną do Świnoujścia.

Jest to dużym udogodnieniem, ponieważ nie musimy martwić się o pozostawiony bicykl lub też zabierać go ze sobą nie mogąc odwiedzić interesujących nas miejsc. Ma to także aspekt ekonomiczny z uwagi na skrócenie okresu wypożyczenia roweru zwracając pierwszy i pobierając drugi w dowolnym miejscu obsługiwanym przez UsedomRad.

W krajowych wypożyczalniach działających tradycyjnie musielibyśmy zapłacić za cały okres naszej wycieczki, a nie za konkretny czas kiedy korzystaliśmy z udostępnionego nam odpłatnie bicykla.

W przypadku UsedomRad koszt najmu standardowego roweru wynosi 3 €uro za 1 godzinę, 6 €uro za 3 godziny i 9 €uro za cały dzień.

Niektóre polskie firmy poszły już ta drogą i tak np. wypożyczalnia przy sklepie Konik Sport proponuje wynajem roweru w Świnoujściu i oddanie go w Międzyzdrojach i odwrotnie bez ponoszenia dodatkowej opłaty. Część z nich jak np. BalticBike oferuje udostępnienie roweru dowożąc go „na telefon” pod wskazany adres. Jest ona jednak partnerem uznamskiego systemu rowerowego UsedomRad spinającego wyspę Uznam siecią wypożyczalni rowerów (bezobsługowych i z personelem).

To którą wypożyczalnię wybierzemy jest tak naprawdę sprawą drugorzędną, ponieważ w Świnoujściu wszystkie przekazywane do czasowego użytku rowery są wysokiej jakości, istotna jest sama przyjemność pokonywania dystansu na tym środku komunikacji docierając tam gdzie sobie życzymy, robiąc przystanki tam gdzie chcemy rozkoszując się swobodą i wolnością.

Świnoujście - Karsiborska Kępa – ostoja ptaków o randze europejskiej

Ptasi rezerwat

W niewielkiej odległości na północ od wyspy Karsibór położona jest niezamieszkana wyspa o nazwie Karsiborska Kępa (niem. Kaseburger Hutung). Od Karsiboru oddziela ją odnoga Świny Rzecki Nurt, a łączy z nią nasyp i sieć dróg komunikacyjnych.

Wprawdzie już w samym Świnoujściu każdej wiosny i jesieni od delty Świny i Zalewu Szczecińskiego po wybrzeże Bałtyku ponad głowami ciągną liczne klucze ptaków wędrownych ale swoją „mekkę” ptaki te znalazły dopiero na rozległych łąkach w objętym ochroną rezerwacie społecznym. Nie ma tu siedlisk ludzkich dzięki czemu ptaki odnajdują schronienie i tworzą siedliska. Dawniej na Karsiborkiej Kępie wypasano bydło i konie, w efekcie ukształtowały się tu podmokłe pastwiska szczególnie cenione przez ptaki. 

Batalion
źródło: wikipedia.org

I tak obszary podmokłe porastające trzciną i poprzecinane rowami melioracyjnymi zajmujące ok. 180 ha są miejscem lęgowym dla ptaków siewkowatych oraz dla wodniczki. Ponadto gnieździ się tutaj dużo gatunków ptaków, w tym znajdujących się pod ścisłym nadzorem z uwagi na ich wymierająca populację. Należą do nich rzadkie odmiany ptaków jak: orzeł bielik, myszołów, batalion, kania rdzawa, derkacz, kszyk, płaskonos, czarny bocian, krwawodziób czy błotniak łąkowy. Łącznie na tym terenie ma swój dom około 140 rzadkich gatunków ptaków, a do tego liczne gatunki przelatują tutaj wiosną i jesienią, bądź też wybierają wyspę na przezimowanie. 

Rezerwat w obrębie Wolińskiego Parku Narodowego został utworzony w 1993 roku i znajduje się w gestii Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków.
Rezerwat przyjął nazwę wyspy czyli Karsiboska Kępa.
Bezpośrednią przyczyną i zarazem bodźcem do powołania rezerwatu były badania wykazujące skumulowane występowanie na tym terenie rzadkich ptaków chronionych. Rezerwat Karsiborska Kępa jest jednym z pierwszych rezerwatów o charakterze społecznym, w którym - w odróżnieniu od rezerwatów ścisłych zamkniętych - jest otwarty na działania i prace człowieka.

Jedyna drewniana wieża widokowa

Realizując swoje zadania statutowe OTOP aktywnie działa na rzecz wzrostu liczebności populacji wszystkich polskich dziko żyjących gatunków ptaków, ochrony przyrody i miejsc lęgowych. Celem tych szeroko zakrojonych działań jest zachowanie dziedzictwa przyrodniczego dla nas i przyszłych pokoleń.

Ponadto OTOP prowadzi w rezerwacie również czynną ochronę ptaków przy udziale hodowanych tu koników polskich. Koniki bowiem zgryzają młode pędy trzciny, zatrzymując jej ekspansywny rozwój umożliwiając tym samym utrzymywanie wzrostu niskiej roślinności stwarzającej dogodne warunki dla lęgów wodniczki.

Dlatego też m.in. Karsiborska Kępa może poszczycić się unikatową niespotykaną roślinnością solniskową, występują tu bowiem wśród halofitów: babka pierzasta - mająca tu jedyne stanowisko w Polsce, mlecznik nadmorski i świbka morska.

Rezerwat Karsiborska Kępa składa się z terenów należących do Towarzystwa o powierzchni 177,60 ha oraz dzierżawionych od Skarbu Państwa o powierzchni 19,92 ha. Łącznie obszar ostoi ptaków zajmuje ponad połowę areału samej wyspy Karsiborska Kępa. Do rezerwatu włączone są również kilkuhektarowe tereny sąsiadujących z Kępą od północy trzech wysp.

Po rezerwacie możemy poruszać się sami trzymając się wyznaczonych szlaków lub skorzystać z opieki przewodników i ornitologów przybliżających nam życie tamtejszego ptactwa. Trzeba jednak z uwagi na charakter terenu zaopatrzyć się w kalosze i lornetkę (w przypadku wykupienia opieki przewodnika otrzymany lornetkę obserwacyjną w ramach biletu). Ponadto umawiając się na wspólną ale odpłatną wycieczkę z ornitologiem  mamy dodatkowo zapewniony dostęp do teleskopu oraz do specjalnego ukrycia / schowka przeznaczonego do podpatrywania i fotografowania ptaków. Na pamiątkę zostaną nam także karty wstępu do rezerwatu.

Wodniczka
źródło: mateuszmatysiak.pl

Co do topografii terenu samego rezerwatu to jest on przecięty dwoma głównymi ścieżkami / szlakami. Po wybraniu drogi w lewo dotrzemy do wału i jedynej w okolicy drewnianej wieży obserwacyjnej. 

Stojąc na niej możemy zaobserwować np. polującego orła bielika czy myszołowa oraz krążące nad naszymi głowami inne drapieżniki takie jak błotniaki stawowe czy kanie. W okolicach wału natomiast będziemy wypatrywać cyraneczek i innych gatunków kaczek. 

Kierując się z kolei od rozwidlenia w prawo dojdziemy do terenów łąkowych z rowami gdzie - jak będziemy mieli szczęście - zobaczymy wodniczkę czyli największą tutejszą ptasią atrakcję - najrzadszego na kontynentalnej Europie wędrownego ptaka śpiewającego. Jak przeczytałam w materiałach informacyjnych obecnie w Polsce gniazduje aż 25% światowej populacji tych małych przedstawicieli trzciniaków.

Dojazd

Dojazd tak jak do Karsiboru czyli autobusem linii numer 5 kursującym w odstępach godzinnych od 6.30 do 21.00 z tym, że wysiadając przystanek przed pętlą. Dalej należy iść trasą autobusu dochodząc do dużego przydrożnego krzyża i przy nim skręcić w lewo w boczną drogę z niewielkim mostkiem, która nas doprowadzi już do wejścia do rezerwatu. 

Jadąc samochodem kierujemy się do przeprawy promowej Karsibór na wyspie Wolin, a następnie tuż przed wjazdem na terminal skręcamy na południe zgodnie z drogowskazem i dalej cały czas asfaltową drogą aż do niewielkiego parkingu, który znajduje się tuż u wrót rezerwatu.

Można dotrzeć tutaj również drogą wodną wykorzystując kajak lub przyjechać na rowerze przy czym szacunkowa odległość od dworca kolejowego po wolińskiej stronie Świnoujścia do miejsca docelowego to aż 13 km. 

Świnoujście - Wszystko Naj naj naj ...

Reasumując dotychczasowe wpisy Świnoujście:

1.      położone jest na największej liczbie wysp w Polsce – na 44-ech, w tym na trzech zamieszkanych: Uznam, Wolin i Karsibór; określane mianem "polskiej Wenecji";

2.      jest „najbardziej wyspiarskim” miastem w Polsce, nie ma skrawka lądu stałego, a centrum Świnoujścia nie ma połączenia drogowego z resztą kraju;

3.      dysponuje największą w Polsce bazą promów morskich;

4.      posiada najszerszą - średnio ok. 150 m i stale powiększającą się plażę nad morzem Bałtyckim - roczny przyrost to aż ok. 1 metra;

5.      najlepsze w Polsce pod względem wysokich standardów kąpieliska, siedem razy pod rząd nieprzerwanie otrzymało prestiżowe, międzynarodowe wyróżnienie „Błękitnej Flagi”;

6.      Bałtyk ma najcieplejszą temperaturę wody w sezonie letnim na naszym wybrzeżu;

7.      największa ilość słonecznych dni;

8.      najdłuższy na świecie kamienny falochron tzw. wschodni oraz największą w Europie budowlę hydrotechniczną - system obu falochronów;

9.      najciekawszy, nietuzinkowy znak nawigacyjny będący jednocześnie symbolem miasta – Stawa Młyny;

10.  najdłuższą nadmorską promenadę w Europie, prowadząca od Świnoujścia przez granicę do trzech niemieckich kurortów cesarskich tj. Alhbeck, Heringsdorf i Bansin o długości 12 km, z czego 3,6 km znajduje się po polskiej stronie wyspy Uznam;

11.  najwyższą na polskim wybrzeżu latarnię morską, a w dniu uruchomienia tj. 1 grudnia 1857 r. najwyższy tego typu obiekt na świecie;

12.  spotkamy wodniczkę gniazdującą w rezerwacie na Karsiborskiej Kępie - najrzadszy spośród europejskich wędrownych ptaków śpiewających;

13.  Fort Gerharda będący strategicznym obiektem pruskiej Twierdzy Świnoujście jest jednym z najlepiej zachowanych fortów artyleryjskich w Europie, a w 2012 r. stał się „jednym z nowych cudów Polski” wygrywając plebiscyt National Geographic Traveler;

14.  jest jednym z najdroższych jeżeli nie najdroższym kurortem nadmorskim w Polsce, w sezonie ceny niemal dwukrotnie przebijają średnią krajową;

15.  posiada największą ilość ścieżek rowerowych w Polsce (ponad 110 km) o najwyższym europejskim standardzie: utwardzone, oznakowane (ok. 250 znaków), liczne miejsca dla rowerów i wiaty dla turystów.