Świnoujście - Wszystko Naj naj naj ...

Reasumując dotychczasowe wpisy Świnoujście:

1.      położone jest na największej liczbie wysp w Polsce – na 44-ech, w tym na trzech zamieszkanych: Uznam, Wolin i Karsibór; określane mianem "polskiej Wenecji";

2.      jest „najbardziej wyspiarskim” miastem w Polsce, nie ma skrawka lądu stałego, a centrum Świnoujścia nie ma połączenia drogowego z resztą kraju;

3.      dysponuje największą w Polsce bazą promów morskich;

4.      posiada najszerszą - średnio ok. 150 m i stale powiększającą się plażę nad morzem Bałtyckim - roczny przyrost to aż ok. 1 metra;

5.      najlepsze w Polsce pod względem wysokich standardów kąpieliska, siedem razy pod rząd nieprzerwanie otrzymało prestiżowe, międzynarodowe wyróżnienie „Błękitnej Flagi”;

6.      Bałtyk ma najcieplejszą temperaturę wody w sezonie letnim na naszym wybrzeżu;

7.      największa ilość słonecznych dni;

8.      najdłuższy na świecie kamienny falochron tzw. wschodni oraz największą w Europie budowlę hydrotechniczną - system obu falochronów;

9.      najciekawszy, nietuzinkowy znak nawigacyjny będący jednocześnie symbolem miasta – Stawa Młyny;

10.  najdłuższą nadmorską promenadę w Europie, prowadząca od Świnoujścia przez granicę do trzech niemieckich kurortów cesarskich tj. Alhbeck, Heringsdorf i Bansin o długości 12 km, z czego 3,6 km znajduje się po polskiej stronie wyspy Uznam;

11.  najwyższą na polskim wybrzeżu latarnię morską, a w dniu uruchomienia tj. 1 grudnia 1857 r. najwyższy tego typu obiekt na świecie;

12.  spotkamy wodniczkę gniazdującą w rezerwacie na Karsiborskiej Kępie - najrzadszy spośród europejskich wędrownych ptaków śpiewających;

13.  Fort Gerharda będący strategicznym obiektem pruskiej Twierdzy Świnoujście jest jednym z najlepiej zachowanych fortów artyleryjskich w Europie, a w 2012 r. stał się „jednym z nowych cudów Polski” wygrywając plebiscyt National Geographic Traveler;

14.  jest jednym z najdroższych jeżeli nie najdroższym kurortem nadmorskim w Polsce, w sezonie ceny niemal dwukrotnie przebijają średnią krajową;

15.  posiada największą ilość ścieżek rowerowych w Polsce (ponad 110 km) o najwyższym europejskim standardzie: utwardzone, oznakowane (ok. 250 znaków), liczne miejsca dla rowerów i wiaty dla turystów.

Świnoujście - Zabytki na wyspie Wolin – latarnia morska

Prawobrzeżne Świnoujście na wyspie Wolin

Prawobrzeżna część Świnoujścia znajduje się na Wolin, tj. największej polskiej wyspie o powierzchni 265 km² przy czym zdecydowaną większość wyspy zajmuje sąsiadująca gmina Międzyzdroje.
Wyspę oddziela od Uznam i Karsibór cieśnina Morza Bałtyckiego -  Świna (po niemiecku Swine) o długości ok.16 km. Przy północnej jej części usytuowane jest centrum miasta na wyspie Uznam.

Świnoujście na wyspie Wolin podzielone jest na cztery dzielnice, do których dojazd umożliwia lokalna komunikacja miejska są to: Warszów, Przytór-Łunowo i Ognica. Wschodnia część Świnoujścia na wyspie Wolin jest nie tylko ważnym ośrodkiem portowym, pełni też funkcję dzielnicy przemysłowej - tu skupiają się największe zakłady związane z gospodarką morską oraz węzły komunikacyjne. Tutaj dochodzi droga międzynarodowa E-65, znajduje się dworzec PKP i PKS oraz terminal promowy z największą w Polsce bazą promów morskich realizujących połączenia z Kopenhagą, Nyborg w Danii, Travemunde w Niemczech, Ystad w Szwecji i sezonowe z Ronne na Bornholmie.

Na świnoujskiej części wyspy Wolin znajdują się również zabytkowe budowle: są nimi najwyższa nad Bałtykiem latarnia morska oraz jedna z trzech zachowanych do dzisiaj fortyfikacji pruskich tzw. Fort Gerharda zwany również Fortem Wschodnim. Czwartym był tzw. Fort II w Warszowie, ale w wyniku prac związanych z rozbudową portu został bezpowrotnie zniszczony w latach siedemdziesiątych XX wieku.

Latarnia morska.

Zgodnie z definicją latarnia to znak nawigacyjny w postaci wieży emitujący znaki świetlne, czasami również znaki dźwiękowe w czasie mgły. Ale tak naprawdę dla wielu z nas to nie tylko ważny punkt namiarowy ale przede wszystkim nieodłączny element krajobrazu nadmorskiego, charakterystyczny wyznacznik wielu kurortów nadmorskich, atrakcja turystyczna oraz symbol bezpieczeństwa dla zawijających do portu statków.

Świnoujście może w tym wypadku poszczycić się wspaniałą latarnią morską - najwyższą na polskim wybrzeżu i jedną z najwyższych tego typu budowli na świecie.
Ma ona 68 metrów wysokości (sama wieża 64,8 m), a na taras widokowy prowadzi aż 308 schodów. Informacja ta może nieco onieśmielić niewytrawnych wspinaczy ale ja dałam sobie spokojnie radę, a obok mnie przechodziło dużo starszych osób często z o wiele lepszą kondycją od mojej. Zresztą nie trzeba od razu pokonać całej wysokości, robiąc sobie przerwy i stopniując doznania na kolejnych poziomach obserwacyjnych wieży. Warto „wdrapać się” na sam jej szczyt ponieważ roztacza się z niego panoramiczny, przepiękny widok zarówno na kredowe klify Rugii, Świnoujście oraz kąpieliska na wyspie Uznam, ponadto na klify wyspy Wolin, na Zatokę Pomorską oraz w głąb na Zalew Szczeciński. Wchodząc na galerię można zaopatrzyć się w wiatraczek kupiony w sklepikach pamiątkowych i określić siłę wiatru panującą  na tej wysokości.



Ponadto zdecydowanie warte dogłębnego przestudiowania są urządzenia optyczne zainstalowane w latarni. Chyba najbardziej interesujący jest tutaj tzw. zmieniacz, który automatycznie wymienia przepaloną potężną żarówkę o mocy 4200 W na nową aktywną. Drugą ciekawostką jest zainstalowana - z uwagi na trudne warunki nawigacyjne na Świnie - karuzelowa przesłona napędzana silnikiem elektrycznym dzięki której emitowane jest naprzemienne, w przerywanych cyklach światło białe i czerwone. Zasięg światła latarni wynosi 25 mil morskich czyli jej widoczność to około 45 km. Dodatkowo od 1958 roku latarnia pełni również rolę radiolatarni wysyłając radiowy i dźwiękowy (w czasie mgły) sygnał rozpoznawczy według alfabetu Morse'a.

Ta najwyższa a zarazem jedna z najstarszych i najpiękniejszych latarni polskiego wybrzeża jest ostatnim na zachodzie znakiem nawigacyjnym w kształcie wieży na terytorium naszego kraju. Znajduje się pomiędzy Latarnią Morską Peenemünde w Niemczech w odległości około 38 km na zachód, a Latarnią Morską o wdzięcznej nazwie Kikut z uwagi na jej „pośledni wzrost” w odległości  około 28 km na wschód.

Pierwsza latarnia morska w Świnoujściu powstała na głowicy falochronu w 1805 roku i była połączeniem desek i luster. Od roku 1828 w jej miejscu postawiono stalowy odpowiednik.

Obecna latarnia wybudowana na prawym brzegu rzeki Świny według projektu radcy budowlanego Severin’a  została uruchomiona w dniu 1 grudnia 1857 roku (budowa trwała zaledwie 3 lata). Była ona jak na ówczesne czasy godnym podziwu osiągnięciem konstrukcyjnym - najwyższym tego typu obiektem na świecie. Miała ona wówczas kształt ośmioboku zwężającego się ku górze od dolnej do górnej galerii. Do 1902 roku latarnia miała kolor żółty i była wybudowana z licowanej cegły.
W trakcie prac remontowych na skutek znacznych ubytków na wystających krawędziach wieży podjęto decyzję o zmianie jej kształtu na owalny / walcowaty. Ze skośnego dachu piętrowego domu w dolnej części wyrasta okrągła wieża latarni wsparta na dawnej ośmiokątnej podstawie, z dolną galerią na wysokości 22,5 m.
Po kapitalnym remoncie trwającym do 1903 roku latarnia w tym kształcie przetrwała zarówno działania wojenne jak i późniejszą rozbudowę nabrzeża przeładunkowego. W kolejnych latach kolumna wieży tzw. płaszcz ją okalający mocno popękał. Po drugim gruntownym remoncie przebiegającym do wiosny 2000 roku latarnia została udostępniona dla zwiedzających w dniu 5-go sierpnia.

Dzisiejszy obiekt latarni morskiej w Świnoujściu składa się z trzech zintegrowanych ze sobą części: dwóch dwukondygnacyjnych budynków z czerwonej cegły oraz najważniejszej, samej wieży latarni z ceramicznej cegły. W przylegającym do latarni budynku czynne jest Muzeum Latarnictwa i Ratownictwa Morskiego, a w nim strój nurka i sprzęt ratowniczy; mieszczą się tu urządzenia radiolokacyjne, nawigacyjne oraz pomieszczenia dla obsługi, jak również można podziwiać ekspozycje morskie. Przed automatyzacją urządzeń nawigacyjnych w budynkach mieszkali latarnicy wraz z rodzinami, których głównym zadaniem była dbałość o to, by latarnia nigdy nie zgasła i wszystkie statki dopłynęły do docelowego portu.


Latarnia znajduje się na ul. Bunkrowej, czynna jest w sezonie letnim tj. w lipcu i sierpniu od godz. 10:00 do godz. 20:00, a w pozostałe miesiące podobnie od godz. 10:00 ale krócej do godz. 18:00. Wstęp do latarni kosztuje odpowiednio dla osoby dorosłej 6 zł i dla dziecka 4 zł. Do latarni dojeżdża autobus numer 1 – szczegółowo połączenie to zostało opisane w części o komunikacji miejskiej.

Świnoujście - Komunikacja miejska autobusowa i promowa

Komunikacja miejska

Po przeprowadzonych konsultacjach społecznych do proponowanych zmian w organizacji zbiorowej komunikacji miejskiej na terenie miasta Świnoujście wprowadzono nowy układ linii autobusowych mający na celu zoptymalizowanie liczby i tras przejazdów. Zmiany w rozkładach jazdy obowiązują od dnia 01 kwietnia br. przy czym utrzymane zostały dotychczasowe połączenia po stronie wyspy Wolin, a transformacja połączeń objęła wyłącznie centralną część miasta po stronie wyspy Uznam.

Do dnia 31.03.2013 roku po Świnoujściu jeździło osiem linii w tym jedna linia sezonowa – numer 1 kursująca wyłącznie w okresie letnim od końca czerwca do połowy września oraz czasowo uruchamiana np. na jednodniowe wydarzenia typu „Na dni Twierdzy autobusem!”.  

Na terenie wyspy Uznam regularnie kursowały autobusy linii 2, 3, 4 i 6. 


Z pętli przy Kapitanacie Portu wyruszały trzy linie autobusowe: do Osiedla Zachodniego dowoziła nas linia numer 2, a do Wydrzan (południowa część miasta) linia numer 3, natomiast linia numer 6 -najpopularniejsza z punktu widzenia turystycznego dojeżdżała do Osiedla Zachodniego przejeżdżając trasą od Centrum miasta, poprzez ulice przy Promenadzie, kolejno do Osiedla Posejdon i dalej przecinając ulicę Wojska Polskiego prowadzącą do granicy aż do Osiedli zlokalizowanych blisko portu.

Dodatkowo po uznamskiej części Świnoujścia jeździła linia numer 4 łącząca Osiedle Posejdon z Wydrzynami.

Od dnia 01.02.2012 r. zawieszona została – do odwołania – linia numer 8 dojeżdżającą do samej granicy Państwa na przejściu Świnoujście - Ahlbeck.

Po reorganizacji połączeń od dnia 01.04.2013 roku uległa redukcji liczba linii stałych z czterech do dwóch przy przekształceniu linii numer 6 z całorocznej na sezonową w okresie wyłącznie wakacyjnym. W chwili obecnej mamy do dyspozycji dwie linie okrężne A i B.

Pierwsza z nich jest rozszerzonym wariantem dawnej linii 6 tj. rozpoczyna kurs z węzła komunikacyjnego przy Kapitanacie Portu przejeżdżając przez Centrum miasta od Placu Wolności ulicą Paderewskiego obok wieży widokowej do Dzielnicy Nadmorskiej, a następnie objeżdżając Osiedle Posejdon kierując się ku przejściu granicznemu Świnoujście – Ahlbeck, dalej ulicą Wojska Polskiego mijając Urząd Miasta poprzez Osiedle Matejki i Osiedle Zachodnie i wracając ulicą Grunwaldzką z powrotem do portu. 

Druga linia okrężna „B” łączy wybrzeże przy przeprawie promowej z Osiedlem Zachodnim omijając Centrum jadąc ulicą Grunwaldzką z opcją Nowokarsiborską, kolejno docierając do Osiedla Matejki, zakręcając za Placem Konstytucji wzdłuż Wojska Polskiego w okolicach przystanku kolei UBB, następnie wokół Osiedla Posejdon w kierunku promenady ulicą Słowackiego i dalej ulicą Chopina do Centrum i przez ulicę Chrobrego do Kapitanatu Portu.

Linia numer 6 zmieniła częściowo dotychczasową trasę z włącznie turystyczno-widokowej na dojazdową do pętli Wydrzany – przed przekształceniem transportu zbiorowego w Świnoujściu linia numer 4 realizowała częściową podobną ale krótszą trasę. Od kwietnia podobnie jak dwie powyższe linie okrężne rozpoczyna trasę spod Kapitanatu Portu przez Centrum do Dzielnicy Nadmorskiej i Osiedla Posejdon przez Osiedle Rycerskie tak jak poprzednio do Osiedla Zachodniego i dalej przez osiedle Krzywa i Leśniczówkę do samych Wydrzan.


Przejdę teraz do omówienia rozkładów jazdy linii autobusowych po stronie wyspy Wolin. Pętla autobusowa jest zlokalizowana naprzeciwko stacji dworca kolejowego tuż przy przeprawie promowej i tak synchronizowana, żeby umożliwić podróżnym - bez konieczności długiego oczekiwania - wejście na prom i dalszy przejazd już po stronie Uznam. 

Linie 5 i 7 realizują stałe całoroczne połączenia na wyspie Wolin i Karsibór tj. wg oficjalnego nazewnictwa jest to komunikacja autobusowa Warszów.

Sezonową linią numer 1 dojeżdża się do Fortu Gerharda i do latarni morskiej wysiadając na drugiej pętli i przechodząc pieszo do samych zabytków – dojście zajmuje tylko ok. 5-10 min. 
Linia ta ze względu na jej typowo turystyczny charakter jest dostosowana do terminów zwiedzania fortu i latarni, chociaż kończy realizację połączeń wcześniej niż godziny zamknięcia dwóch w/w obiektów dla zwiedzających. I tak dotychczas ostatni odjazd z przystanku przy dworcu PKP miał miejsce o godz. 18-tej, natomiast ostatni kurs powrotny spod Fortu Gerharda o godz. 18⁴⁰. 


Ten kto był choć raz w Świnoujściu lub w Międzyzdrojach zna doskonale dotychczasową linię numer 10 łączącą oba te miasta. 
Po reorganizacji linia ta realizuje poprzednią trasę pod zmienioną nazwą kierunek Międzyzdroje lub kierunek Świnoujście. 

Przejazd spod dworca PKP do Centrum Międzyzdrojów trwa od 25 min do 45 min w zależności od natężenia ruchu oraz od tego, którym kursem jedziemy. Część połączeń na tej trasie umożliwia dodatkowo dojazd do miejscowości Przytór i Łunowo na wyspie Karsibór.

Linia numer 7 realizuje połączenia z dworca PKP do Przytoru i z powrotem, a linia numer 5 z pętli przy przystani promowej do Karsiboru gdzie ma swoją drugą pętlę. 
Wysiadając jeden przystanek przed pętlą w Karsiborze dotrzemy do znajdującego się na wyspie Karsiborska Kępa rezerwatu rzadkich ptaków chronionych.

Taryfikator cen biletów komunikacji miejskiej uległ zmianie od 01.01.2012 roku. Ceny biletów za wszystkie połączenia na terenie Świnoujścia są takie same z wyłączeniem linii kierunek Międzyzdroje lub kierunek Świnoujście (dawnej numer 10) z uwagi na długość realizowanych przejazdów. Za bilet normalny jednorazowy opłata wynosi 2,60 zł natomiast za ulgowy zapłacimy 1,30 zł. Zdecydowanie bardziej opłaca się korzystanie z karnetów dwunastoprzejazdowych w cenie 24 zł a ulgowo w cenie 12 zł. Po przeliczeniu koszt przejazdu jednorazowego spada do 2 zł oraz 1 zł (N/U). Pomimo, że Spółka Komunikacja Autobusowa zachęca w ten sposób do korzystania z karnetów w samym Świnoujściu są kłopoty z ich zakupem. 

Karnetów nie kupimy w automatach ponieważ nie ma ich w świnoujskich autobusach, u kierowców ani w większości kiosków, ja po długich poszukiwaniach trafiłam na punkt gdzie zawsze były dostępne bilety karnetowe. Punkt ten znajduje się na przeciwko pętli autobusowej przy przeprawie promowej po stronie wolińskiej. Karnety wyglądem różnią się znacznie od zwykłych biletów jednorazowych. Są o połowę węższe i mają kształt długiego paska gdzie poszczególne bilety po skasowaniu obustronnym odrywa się na perforowanych paskach je rozdzielających. Dzięki temu karnety są bardzo wygodne w użyciu, nie trzeba szukać pojedynczych biletów bo są one ze sobą połączone, są grubsze (kartoniki) i łatwe do odróżnienia, ponadto odrywając już wykorzystane „kartoniki” widzimy ile jeszcze zostało nam wolnych biletów na kolejne przejazdy.

Jeżeli chodzi o linię kierunek Międzyzdroje lub kierunek Świnoujście (dawną numer 10) to koszt jednorazowego biletu wzrósł od 01.01.2013 roku, teraz za połączenie do Międzyzdrojów zapłacimy już 6,00 zł, w wariancie ulgowym ze zniżką poniżej 50% - 4 zł (uczniowie, emeryci), a ze zniżką 50% - 3 zł (studenci, kombatanci). W 2011 roku z tej trasy zostały wycofane karnety dwunastoprzejazdowe. Nadal obowiązywały na krótszych trasach jeszcze do 31.12.2012 roku tj. Świnoujście – Przytór i Przytór –Świnoujście w cenie 24 zł i 12 zł  (N/U) ale od bieżącego roku również nie znajdują się już w ofercie przewozowej. Ceny przyjazdów jednorazowych po Międzyzdrojach oraz na trasach Świnoujście – Łunowo-Przytór kształtują się na poziomie odpowiednio 3 zł i 1,50 zł.

Tabor autobusowy stopniowo zostaje wymieniany, a na nowych solarisach po obu stronach możemy zobaczyć charakterystyczne dla Świnoujścia logo ze Stawą Młyny. Uważam, że jest to bardzo dobrym pomysłem bo zarówno ujednolica szatę graficzną pojazdów identyfikując je z polskim kurortem nadbałtyckim jak również auto promuje to niezwykłe ze względu na swoje położenie wyspiarskie miasto. 

Komunikacja promowa

Komunikację pomiędzy wyspami Uznam i Wolin zapewniają cztery promy pod wspólną nazwą Bielik kursujące pomiędzy Centrum i Warszowem.

Promy różnią się między sobą kolorami wykończenia, i tak  numer I posiada białe listwy, numer II – zielone, numer III – niebieskie, a IV ma pasy w kolorze pomarańczowym. Promy pływają naprzemiennie, w trakcie ok. 10 minutowego kursu widzimy mijający nas Bielik w kierunku przeciwnym. Promy pływają przez całą dobę praktycznie przez cały dzień co 20 minut, a w godzinach nocnych co 40 i co 50 minut.





Promy zabierają bezpłatnie na swój pokład pieszych, pojazdy jednośladowe, a także samochody osobowe mieszkańców miasta oraz prowadzących na jego terenie działalność gospodarczą.





Drugą przeprawę promową w ramach miasta Świnoujście realizują promy Karsibór pływające podobnie jak Bieliki naprzemiennie pomiędzy Ognicą i południową częścią wyspy Uznam. Promy te zabierają pieszych oraz praktycznie wszystkie pojazdy.




Ponieważ jedyną łączność pomiędzy wyspami Wolin i Uznam stanowią dwie w/w przeprawy promowe, stąd też mieszkańcy Świnoujścia na Uznam mają prawo czuć się prawdziwymi wyspiarzami.